بازي در رشد همه کودکان بسيار مهم است. کودکان هنگام بازي شکل مي‌گيرند و مي‌توانند مهارت‌هاي جديدي را رد حد تسلط بياموزند.

از دنياي بچه‌هاي ديروز تا عصر متنوع و پوياي امروز، زماني گذشته است و بازي‌ها نيز مانند جنبه‌هاي ديگر زندگي، دچار تغييرات و تحولات خاصي شده اند. بازي‌هاي ديروز، بازي پر طاووس و گذاشتن در لابه لاي کتاب‌ها، خاک بازي و تيله بازي قديمي شده اند. امروزه بچه‌هاي خانواده‌هاي مفره و حتي در سطح متوسط با کامپيوتر، کمودور، پلي استيشن و تي وي گيم بازي مي‌کنند. گرچه شيوه‌ها و اسباب بازي‌ها تغيير يافته اند، بازي هم چنان ضرورت دوران کودکي است و به قولي کودک بدون دوران بازي، کودک بدون زندگي است. بازي ممکن است کودک را از خودمحوري برهاند. زندگي اجتماعي را به او بياموزد و مفري براي فراموشي شکست‌ها و ناکامي‌هاي روزانه باشد. در بازي، کودک سفره دل خود را مي‌گسترد. اميال، ترس‌ها، دلواپسي‌ها، هوشمندي‌ها و... را بي نظارت ديگران با لذتي تمام بروز مي‌دهد و بارها بارها، خستگي ناپذير و مجذوبانه، مي‌سازد و خراب مي‌کند.

 بازي، راهي است که کودکان به وسيله آن امور را مي‌آموزند و راه زندگي کردن در دنياي معاني و ارزش‌هاي بزرگسالان را فرا مي‌گيرند و در جهت رسيدن به هدف، براي رسيدن به تلاش‌هاي خود ارزش قايل هستند. بازي، قدرت ابداع، ابتکار و تمرکز را در کودک مي‌پروراند و او را در کشف رابطه ميان اشيا آن چه پيرامون اوست ياري مي‌دهد. در بازي، کودک از محدوديت‌ها آزاد است و خود را ارضا مي‌کند. او بدون ريسک شکست تجربه اي از بازي دارد زيرا خود قوانين اش را مي‌سازد. هم چنين بازي يک دريچه اي است سالم که از ايجاد شکست جلوگيري مي‌کند. به علاوه، اغلب مي‌گوييم که کودکان در بازي،در حال تخليه انرژي هستند. بازي وسيله اي براي آشنا شدن با خصوصيات کودک است و بايد با سن و خصوصيات او هماهنگي داشته و جنبه بد آموزي نداشته باشد. از طريق بازي است که به نکات مثبت و منفي شخصيت کودکان پي برده و در جهت رفع و اصلاح مشکلات آن‌ها اقدام کرد.

بازي زماني که واقعا ً بازي است، به روان، شخصيت، شناخت و عواطف و روابط اجتماعي کودک شکل مي‌دهد و در رشد او نقش بسيار سازنده اي دارد. بازي نه تنها براي اندام‌هاي گوناگون بدن، پرورش عضلات و صرف انرژي که عدم مصرف آن حساسيت و عصبانيت را در پي دارد ضروري است، بلکه ياري دهنده کودک در شناخت محيط و تسلط آن است؛ کودک بدون بازي به خصوص بازي با کودکان ديگر، خودخواه، خودبين و خودرأي مي‌شود. او از طريق بازي، شيوه برقراري روابط اجتماعي با بيگانگان و حل مسايل و مشکلات ناشي از آن را فرا مي‌گيرد. در فرهنگ بزرگ و بستر، بازي به صورت‌هاي زير تعريف شده است.

الف) حرکت،جنبش و فعاليت به مثابه حرکت عضلاني

ب) آزادي يا محدوديت براي حرکت يا جنبش

ج) فعاليت يا تمرين براي سرگرمي، تنوع يا ورزش

عوامل متعددي در بازي تأثير مي‌گذارند. عواملي مانند: جنسيت، سن، هوش و محيط

جنس: تأثير جنس يکي از عوامل مؤثر در بازي است. يعني مي‌توان گفت: که بازي پسرها با دخترها تفاوت دارد. پسرها بيشتر از بازي‌هايي لذت مي‌برند که دشوار است و نياز به فعاليت جسماني دارد و دخترها، اغلب بازي‌هاي ساکت، آرام و ظريف را ترجيح مي‌دهند. مي‌توان گفت: بازي‌هاي متضمن فعاليت‌هاي بدني در پسرانبيشتر از دختران است و شدت و خشونت بازي در دختران به اندازه پسران نيست. به عقيده روان شناسان فرانسوي، بازي در نزد پسران بيشتر وسيله اي براي اثبات خود در برابر ديگران و براي دختران وسيله اي براي بودن با ديگران است.

سن: کودک در هر سني بازي خاصي را مي‌پسند. مثلا ً نوزاد بيشتر دست و پا زدن را دوست دارد. در مرحله اول کودکي (تولد تا سه سالگي) بازي‌هاي کودک بيشتر انفرادي بوده و با هدف شناسايي اندام‌ها، اشيا و چگونگي کاربرد آن‌ها به صورت مي‌گيرد. در مرحله دوم کودکي (سه تا هفت سالگي) کودکان علاوه بر بازي‌هاي فردي قادر به فعاليت‌هاي گروهي هم مي‌گردند و در اين مرحله به تدريج به نسبت جنسيت و سن از يکديگر متمايز مي‌شوند و دختران رفته رفته با دختران و پسران با پسران، به بازي‌هاي دو، سه نفري مي‌پردازند. در حدود 12 سالگي تعداد فعاليت‌هايي که کودک در آن شرکت مي‌کند کم تر شده و فعاليت‌هاي سازمان يافته تري را انتخاب کرده که لذت بيشتري را فراهم آورده وبا بزرگتر شدن کودک، انتخاب دقيق تر مي‌شود.

هوش: ممکن است در نحوه بازي و نوع آن، انتخاب اسباب بازي و استفاده از آن تأثير بگذارد. کودکان تيزهوش سعي مي‌کنند وسايل و اسباب بازي‌هايي را انتخاب کنند که بتوانند با آن‌ها به ابتکار و نوآوري دست بزنند و قواي ذهني خود را به کار گيرند. کودکان تيزهوش به دليل توانايي بيشتر به انجام بازي‌هاي انفرادي تمايل نشان مي‌دهند و معمولا ً نيروي بدني زيادي صرف نمي‌کنند.

محيط: فرهنگ هر جامعه در بازي تأثير مي‌گذارد و مي‌توان گفت که بازي کودکان به نوعي نشان دهنده فرهنگ آن جامعه است. فضا و مکان به طور کليمحيط بازي تناسب دارد، به طوري که فعاليت‌هاي بدني معمولا ً در فضاي باز، و بازي‌هاي فکري در اتاق‌هاي منزل انجام مي‌گيرد.